dla twojej domowej apteczki

Witaminy i minerały Witaminy Rodzaje Witamin Witaminy z grupy B – najważniejsze informacje

Witamina B12 Udostępnij artykuł

Witamina B12, nazywana także kobalaminą czy cyjanokobalaminą, to substancja rozpuszczalna w wodzie, spełniająca liczne funkcje regulatorowe w organizmach żywych. Jest niezbędna w przebiegu wielu przemian metabolicznych i energetycznych.

Witamina B12

Dostarczana jest zwykle w produktach pochodzenia zwierzęcego i wchłaniana w końcowym odcinku jelita cienkiego w obecności tzw. czynnika Castle’a, wytwarzanego przez komórki ściany żołądka. Niedobór kobalaminy może prowadzić do licznych konsekwencji zdrowotnych, takich jak niedokrwistość czy zaburzenia neurologiczne. Co ciekawe, witamina B12 nie jest wytwarzana przez komórki roślin i zwierząt. Jest syntetyzowana przez bakterie bytujące w przewodzie pokarmowym ssaków, głównie przeżuwaczy [1].

Funkcje witaminy B12

Witamina B12 jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Bierze udział w procesach krwiotwórczych w szpiku kostnym, w syntezie mieliny okrywającej włókna nerwowe oraz tworzeniu kwasów nukleinowych DNA i RNA. Jest konieczna dla prawidłowego podziału komórek, metabolizmu białek, tłuszczów i węglowodanów, dojrzewania komórek nabłonka oraz właściwego funkcjonowania układu nerwowego. Bierze udział w aktywowaniu kwasu foliowego do substancji czynnej biologiczne i wraz z nim wpływa na stabilność genomu [2].

Skutki niedoboru witaminy B12

Na niedobór witaminy B12 szczególnie narażone są osoby stosujące dietę wegetariańską i wegańską, w podeszłym wieku, nadużywające alkoholu, z zaburzeniami wchłaniania w przewodzie pokarmowym oraz po resekcji żołądka. Interesujący jest fakt, iż niedobór witaminy B12 może wiązać się z nadmiernym rozwojem mikroflory jelitowej, zużywającej witaminę na swoje potrzeby. Do najczęstszych powikłań niedoboru opisywanej substancji zaliczamy niedokrwistość związaną z niedostateczną produkcją krwinek czerwonych oraz zaburzenia neurologiczne związane z zaburzoną syntezą włókien mielinowych i neuroprzekaźników. Wiadomo także, że niedobór witaminy B12 może wiązać się z pogorszeniem stanu psychicznego, gdyż predysponuje do rozwoju depresji, demencji, zaburzeń pamięci czy zmian osobowości. Niski poziom kobalaminy sprzyja podwyższeniu poziomu homocysteiny. Wysoki poziom tego aminokwasu odpowiedzialny jest za zwiększone ryzyko chorób układu krążenia [3,5].

Źródła witaminy B12

Dzienne zapotrzebowanie na kobalaminę zależy od wieku. Przez pierwsze 6 miesięcy życia zalecana dawka to 0,4 µg. Przez kolejne pół roku dzieci powinny otrzymywać ok. 0,5 µg, a do ukończenia 4 roku życia 0,9 µg. W wieku 4 lat zapotrzebowanie wzrasta do ok. 1,2µg. Następnie po 8 roku życia 1,8 µg, a po 13 roku życia 2,4 µg. Kobiety ciężarne powinny przyjmować ok. 2,6 µg kobalaminy na dobę, zaś karmiące piersią 2,8 µg. Głównymi źródłami witaminy B12 w diecie są̨ pokarmy pochodzenia zwierzęcego. Zaliczamy do nich jaja, mięso (szczególnie wołowinę), ryby, sery oraz mleko. Na rynku dostępnych jest wiele produktów wzbogacanych o witaminę B12 w formie cyjanokobalaminy i hydroksykobalaminy, np. płatki śniadaniowe, napoje, słodycze czy produkty sojowe. Zakłada się, iż ludzie stosujący ,,prawidłową” dietę, czyli nieeliminujący żadnej grupy produktów ze swojego jadłospisu, pokrywają dzienne zapotrzebowanie na witaminę B12 z nadwyżką. Zdarzają się jednak sytuacje, gdy nawet takie osoby wymagają suplementacji w formie tabletek bądź zastrzyków [3].

Suplementacja

Wskazania do suplementacji witaminy B12 określone są w tzw. ChPL, czyli Charakterystyce Produktów Leczniczych. Obejmują one niedokrwistość złośliwą Addisona-Biermera, związaną z zaburzonym wchłanianiem kobalaminy z przewodu pokarmowego; inne niedokrwistości megaloblastyczne (ze zwiększoną objętością krwinek czerwonych) związane z niedoborem B12; ścisły wegetarianizm; zahamowanie wydzielania czynnika Castle’a (glikoproteiny wytwarzanej przez komórki okładzinowe śluzówki żołądka, łączącej się z witaminą B12 i umożliwiającej jej wchłanianie); brak czynnika Castle’a związany z wycięciem żołądka; przewlekłe atroficzne (zanikowe) zapalenie błony śluzowej żołądka; zespoły złego wchłaniania w przebiegu chorób takich jak celiakia, psyloza i choroba Crohna; zespół ślepej pętli (choroba, w której na skutek zaburzenia funkcjonowania jelita cienkiego dochodzi do namnażania się w jego świetle szczepów bakterii typowych dla jelita grubego) oraz zarażenie bruzdogłowcem szerokim [4]. Pierwszą linią obrony w leczeniu i zapobieganiu niedoborom witaminy B12 jest stosowanie doustnych preparatów kobalaminy, np. Witamina B12 FORTE. Są one dostępne bez recepty. Przed rozpoczęciem przyjmowania preparatów witaminowych należy skonsultować się ze swoim lekarzem, aby dobrać odpowiednią dawkę i schemat przyjmowania tabletek.

1. Cyjanokobalamina (opis profesjonalny), mp.pl BAZA LEKÓW: [online] https://bazalekow.mp.pl/leki/doctor_subst.html?id=188
2. Kośmider A, Czaczyk K, Witamina B12 – Budowa, biosynteza, funkcje i metody oznaczania, ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2010, 5 (72), 17 – 32
3. Przygoda B, Witamina b12, mp.pl DIETA: [online] https://dieta.mp.pl/zasady/63297,witamina-b12
4. Vitamin B12 Fact Sheet for Health Professionals, National Institutes for Health: [online] https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminB12-HealthProfessional/#en5
5. Zboch M, Gwizdak-Siwkowska B, Serafin J, Śmigórski K, Tyfel P, Leszek J, Niedobór witaminy B12 jako czynnik rozwoju procesu otępiennego, Medycyna Rodzinna 2010 (1), 14-19

produkty laboratoria polfa łódź

Osteo Max D3+K2 60tab

OsteoMax D3 + K2

Witamina C Forte Polfa Łódź

Witamina C FORTE 1000

Witamina B12 Karton 50tabl

Witamina B12 Forte

Magnez Rodzinny Karton 60tab

Magnez rodzinny

Magnez Skurcze Karton 40tab

Magnez Skurcze + Potas

Magnez Organiczny + B6

Calcium 500D Karton 30sasz

Calcium 500 D

Calcium C pomarancza Karton 16tab

Calcium C

Osteo Complex Karton 60tab

Osteo D Complex

Calcium w folii

Wapń