dla twojej domowej apteczki

Witaminy i minerały Składniki mineralne Mikroelementy

Fluor – pierwiastek niezbędny dla zdrowia Udostępnij artykuł

Fluor jest pierwiastkiem chemicznym szeroko występującym w środowisku nas otaczającym, wchodzi w skład gleby, skał czy wody. Ze względu na swoją dużą reaktywność w przyrodzie spotykany jest jedynie w postaci związków fluoru, nigdy w stanie wolnym.

Fluor

Do naszego organizmu odstaje się wraz z wodą pitną, herbatą czy gdy przez przypadek połkniemy trochę pasty do zębów z fluorem. Zdecydowana większość fluoru, bo około 99%, zgromadzona jest w strukturze zębów i kości. U najmłodszych fluor wykorzystywany jest do tworzenia tkanki kostnej, natomiast u osób starszych uczestniczy w procesach przebudowy kości [1,2]. Zarówno niedobory jak i nadmiar fluoru mogą prowadzić do poważnych zmian w układzie kostnym.

Rola biologiczna fluoru

W ludzkim organizmie fluor przede wszystkim odgrywa rolę jako związek działający miejscowo – w jamie ustnej. Gdy we właściwym stężeniu obecny jest w naszej ślinie, wówczas chroni tworzący szkliwo hydroksyapatyt przed demineralizacją. Do demineralizacji dochodzi w wyniku dysocjacji jonów wapnia ze szkliwa w środowisku kwaśnym powstającym w ustach w wyniku metabolizmu bakterii. Gdy w ślinie obecny jest fluor chroni przed dysocjacją jonów wapnia ze struktury zębów, a gdy pH w ustach spadnie wówczas pierwiastek ten będzie sprzyjał remineralizacji zębów ze względu na zdolność tworzenia fluorohydroksyapatytu [3]. Fluor uczestniczy również w przemianach związanych z tkanką kostną. Pierwiastek ten pobudza proliferację osteoblastów (komórki kościotwórcze), jednocześnie hamując aktywność komórek kościogubnych, co prowadzi do przyrostu masy kostnej. Co więcej w dawkach ≥10 mg/dziennie stymuluje syntezę kości i zwiększa jej gęstość mineralną, choć wciąż jest to kontrowersyjne ze względu na atypową mineralizację oraz zmniejszenie wytrzymałości mechanicznej w ten sposób przyrastającej kości [4,5].

Dzienne zapotrzebowanie na fluor i jego źródła

Zapotrzebowanie na fluor zmienia się wraz z wiekiem. Ważne jest nie przekraczanie dziennych dawek tego pierwiastka, gdyż prowadzi do rozwoju fluorozy – choroby, która na początkowym etapie prowadzi do zaburzeń w budowie szkliwa (tzw. fluoroza zębów), a przy długotrwałym kontakcie z fluorem do zmian w strukturze kości [6]. Wartość AI (z ang. adequate intake – czyli poziom zalecanego spożycia) fluoru wynosi dla kobiet 3 mg, mężczyzn 4 mg. Dawki zalecane poniżej 18 roku życia są odpowiednio niższe [7].

Podstawowym źródłem fluoru dla naszego organizmu jest woda pitna (zwłaszcza mineralna z większą zawartością związków fluoru), w której występuje on głównie w postaci fluorków. W Polsce nie wzbogaca się wody fluorem, ale pierwiastek ten jest naturalnym jej składnikiem (np. zawartość fluorków w lipcu b.r. w wodzie oczyszczanej w SUW FILTRY wynosiła 0,15 mg/L). Wśród produktów spożywczych większość charakteryzuje się niską lub śladową zawartością fluoru. Wśród dobrych źródeł tego pierwiastka można wymienić herbatę, sery podpuszczkowe czy ryby [2].

Biodostępność fluoru

Około 90% fluoru dostarczanego z pożywieniem ulega absorpcji w układzie pokarmowym – do 25% w żołądku i około 77% w początkowym odcinku jelita. Z fluoru pobranego w układzie pokarmowym w organizmie osób dorosłych pozostaje około 36% pierwiastka, natomiast u dzieci wartość ta wynosi około 50% [8]. Biodostępność fluoru zmniejsza się w towarzystwie jonów wapnia i magnezu, gdyż z tymi pierwiastkami tworzy on nierozpuszczalne związki. Powstawanie takich kompleksów można zaobserwować np. w mleku. Problem biodostępności fluoru w towarzystwie magnezu i wapnia można rozwiązać poprzez unikanie ich połączeń w trakcie posiłków [9]. W przypadku miejscowego stosowania fluoru np. w paście do zębów dostępność wapnia sprzyja remineralizacji szkliwa zębów [10].

1. Ekstrand J, Ziegler EE, Nelson SE, Fomon SJ. Absorption and retention of dietary and supplemental fluoride by infants. Adv Dent Res. 1994;
2. Kanduti D, Sterbenk P, Artnik and. Fluoride: a Review of Use and Effects on Health. Mater Socio Medica. 2016;
3. Buzalaf MAR, Pessan JP, Honório HM, ten Cate JM. Mechanisms of action of fluoride for caries control. W: Fluoride and the Oral Environment. 2011.
4. Vestergaard P, Jorgensen NR, Schwarz P, Mosekilde L. Effects of treatment with fluoride on bone mineral density and fracture risk – A meta-analysis. Osteoporos Int. 2008;
5. Sogaard CH, Mosekilde L, Richards A, Mosekilde L. Marked decrease in trabecular bone quality after five years of sodium fluoride therapy–assessed by biomechanical testing of iliac crest bone biopsies in osteoporotic patients. Bone. 1994;
6. Kurdi MS. Chronic fluorosis: The disease and its anaesthetic implications. Indian J Anaesth. 2016;
7. Jarosz M. Normy żywienia dla populacji Polski redakcja naukowa [Internet]. [cytowane 16 wrzesień 2018]. Pobrano z: www.izz.waw.pl,
8. Buzalaf MAR, Whitford GM. Fluoride metabolism. W: Fluoride and the Oral Environment. 2011.
9. Rao GS. Dietary Intake and Bioavailability of Fluoride. Annu Rev Nutr [Internet]. lipiec 1984 [cytowane 16 wrzesień 2018];4(1):115–36. Pobrano z: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/6380535
10. Shen P, Walker GD, Yuan Y, Reynolds C, Stanton DP, Fernando JR, i in. Importance of bioavailable calcium in fluoride dentifrices for enamel remineralization. J Dent [Internet]. 9 sierpień 2018 [cytowane 16 wrzesień 2018]; Pobrano z: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30099066

produkty laboratoria polfa łódź

Osteo Max D3+K2 60tab

OsteoMax D3 + K2

Witamina C Forte Polfa Łódź

Witamina C FORTE 1000

Witamina b12 -karton 50tabl - 2019-04

Witamina B12 Forte

Magnez Rodzinny Karton 60tab

Magnez rodzinny

Magnez Skurcze Karton 40tab

Magnez Skurcze + Potas

Magnez Organiczny + B6

Calcium 500D Karton 30sasz

Calcium 500 D

Calcium C pomarancza Karton 16tab

Calcium C

Osteo Complex Karton 60tab

Osteo D Complex

Calcium w folii

Wapń