dla twojej domowej apteczki

Witaminy i minerały Jak dbać o swój organizm Osteoporoza: przyczyny, objawy, profilaktyka

Osteoporoza u dziecka – czy to możliwe Udostępnij artykuł

Wapń jest pierwiastkiem pełniącym liczne funkcje w naszym organizmie – począwszy od funkcji budulcowej poprzez regulację skurczu mięśni, sekrecję hormonów, a skończywszy na przekaźnictwie nerwowym.

Osteoporoza u dziecka

Szacuje się, że 99% wapnia znajduje się w naszych kościach i zębach w postaci hydroksyapatytu, a pozostały 1% uczestniczy aktywnie w procesach biologicznych [1]. Ze względu na swoją rolę budulcową wapń jest pierwiastkiem niezbędnym w procesie wzrostu młodego organizmu. Wtedy właśnie zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest największe, a jego niedobory niosą za sobą poważne konsekwencje zdrowotne obserwowane w wieku późniejszym. Niestety coraz więcej badań prowadzonych wśród najmłodszych wskazuje, że większość z nich nie dostarcza wystarczających ilości tego pierwiastka. Niedobory wapnia w wieku dziecięcym zaburzają proces mineralizacji kości, co widoczne jest w częstszych urazach, złamaniach, a nawet pod postacią dziecięcej odmiany osteoporozy [2–4].

Czy moje dziecko może mieć osteoporozę?

Wśród przyczyn osteoporozy u najmłodszych można wyróżnić czynniki pierwotne i wtórne. Do pierwotnych zaliczamy defekty genetyczne związane z zaburzeniem struktury powstających kości. Znacznie częściej przyczyną osteoporozy dziecięcej są czynniki wtórne, związane głównie z innymi chorobami wpływającymi na metabolizm i wchłanianie wapnia jak zespół nerczycowy, choroby zapalne jelit czy zespół Cushinga (podwyższone stężenie glikokortykosteroidów w organizmie). Na zaburzenie równowagi wapniowej mają również wpływ przyjmowane leki jak glikokokortykosteroidy czy leki stosowane w chemioterapii [5].

Gdy dziecko nie jest przewlekle chore i nie przyjmuje leków rzadko można u niego zaobserwować widoczne skutki niedoborów wapnia. Dopiero w trakcie badania gęstości kości widać w jak dużym stopniu uboga w wapń dieta odbija się na układzie kostnym. Skutki niedoborów wapnia w okresie dzieciństwa „gołym okiem” widać zazwyczaj dopiero w życiu dorosłym, gdy procesy demineralizacji przeważają nad mineralizacją. Wówczas kości ubogie w wapń stają się jeszcze słabsze co prowadzi do osteoporozy.

Zapotrzebowanie na wapń zmienia się wraz z wiekiem

Organizm człowieka najwięcej wapnia potrzebuje w okresie wzrostu, gdy pierwiastek ten w dużych ilościach odkładany jest w kościach. Rekomendowane dzienne zapotrzebowanie (RDA) na wapń u dzieci między 1-3 rokiem życia wynosi 700 mg. U starszych maluchów, do 8 roku życia, zaleca się dzienne dostarczanie wapnia w ilości 1000 mg. Szczyt związany z zapotrzebowaniem na ten pierwiastek ma miejsce w czasie najintensywniejszego wzrostu i okresu dojrzewania, w przedziale pomiędzy 9 – 18 rokiem życia. Wówczas RDA dla wapnia wynosi 1300 mg. Po 18 roku życia zalecana wartość RDA spada do 1000 mg i pozostaje stała przez wiele lat. Zmienia się dopiero po ukończeniu 70 roku życia u mężczyzn oraz po 50 roku życia u kobiet (z początkiem menopauzy) – wtedy wartość RDA wzrasta do 1200 mg [6].

Należy pamiętać, że to czy wapń może być efektywnie wchłaniany w naszych jelitach uzależnione jest od obecności witaminy D. Dlatego nawet, gdy dostarczamy odpowiednie ilości wapnia, ale w naszym organizmie brakuje witaminy D mogą pojawić się niedobory tego pierwiastka. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę D, zarówno u dzieci jak i dorosłych do 50 roku życia, wynosi 200 IU (jednostek). Po 50 roku życia RDA wzrasta do 400 IU, a po 70 roku wynosi 600 IU (7).

Jak zapobiec niedoborom wapnia u najmłodszych?

Wapń należy do makroelementów niezbędnych dla naszego organizmu i musimy dostarczać go wraz z codzienną dietą. Głównym źródłem wapnia w naszym jadłospisie są przetwory mleczne np. kubek mleka lub 200 ml jogurtu dostarczają około 300 mg tego pierwiastka w łatwo przyswajalnej postaci. Dla porównania zielone warzywa jak brokuły w tej samej objętości (kubek) zawierają tylko 45 mg wapnia. Na zawartość wapnia w naszym organizmie ma wpływ nie tylko jego ilość w diecie, ale również obecność innych związków i witamin. Dieta zbyt bogata lub uboga w białko i związki fosforu zmniejsza przyswajalność wapnia i sprzyja utracie masy kostnej. Dlatego stosunek wapnia do białka w diecie w stosunku 1:1 (1 mg wapnia/1g białka) jest bardzo ważny dla efektywnego dostarczania tego pierwiastka (stąd nabiał jest najlepszym jego źródłem) [3].

Dbając o ilość wapnia w diecie naszych dzieci warto pamiętać o suplementacji witaminy D, zwłaszcza w miesiącach, kiedy dostęp do światła słonecznego jest ograniczony.. Witamina D produkowana jest w komórkach naszej skóry pod wpływem promieni UV. W miesiącach wiosenno-letnich organizm dziecka często przebywającego na świeżym powietrzu jest w stanie sam wyprodukować niezbędne ilości tego związku. Jednak w okresie jesienno-zimowym, gdy nasze pociechy przebywają dużą część dnia w zamkniętych pomieszczeniach bardzo często mamy do czynienia z niedoborami witaminy D.

Pamiętajmy również, że zdarza się, że dziecko wraz z dietą nie jest w stanie dostarczyć ilości wapnia niezbędnej dla prawidłowego rozwoju. Dlatego w czasie jego intensywnego wzrostu, gdy pierwiastek ten odkładany jest w kościach, zaleca się suplementację łatwo przyswajalnych form wapnia wraz z poprawiająca jego przyswajalność witaminą D jak np. Calcium 500D [8]. Istnieją badania potwierdzające, że codzienna suplementacja wapnia w okresie dzieciństwa wpływa na poprawę struktury i gęstość kości, co zmniejsza ryzyko wystąpienia problemów z układem kostnym, jak osteoporoza, w wieku późniejszym [9].

1. Flynn A. The role of dietary calcium in bone health. Proc Nutr Soc. 2003;62(4):851–8.
2. Rusińska A, Michałus I, Karalus J, Golec J, Chlebna-Sokół D. The vitamin D and calcium consumption and bone quality in children of Łódź (Poland) at the age 9-13 years. Pediatr Endocrinol Diabetes Metab [Internet]. 2011;17(2):82–7. Dostępne na: http://www.embase.com/search/results?subaction=viewrecord&from=export&id=L362152104%5Cnhttp://sfx.library.uu.nl/utrecht?sid=EMBASE&issn=20838441&id=doi:&atitle=The+vitamin+D+and+calcium+consumption+and+bone+quality+in+children+of+Łódź+%28Polan
3. Kostecka M. Frequency of consumption of foods rich in calcium and vitamin D among school-age children. Rocz Państwowego Zakładu Hig [Internet]. 2016;67(1):23–30. Dostępne na: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26953578
4. Ward LM, Konji VN, Ma J. The management of osteoporosis in children. T. 27, Osteoporosis International. 2016. s. 2147–79.
5. Uziel Y, Zifman E, Hashkes PJ. Osteoporosis in children: Pediatric and pediatric rheumatology perspective: A review. T. 7, Pediatric Rheumatology. 2009. s. 16.
6. Institute of Medicine (US) Committee to Review Dietary Reference Intakes for Vitamin D and Calcium. Dietary Reference Intakes for Calcium and Vitamin D [Internet]. Dietary Reference Intakes for Calcium and Vitamin D. 2011. Dostępne na: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21796828
7. Institute of Medicine. Calcium and vitamin D. T. 32, Endocrinology and Metabolism Clinics of North America. 2003. 181-194 s.
8. Cosenza L, Pezzella V, Nocerino R, Di Costanzo M, Coruzzo A, Passariello A, i in. Calcium and vitamin D intakes in children: A randomized controlled trial. BMC Pediatr. 2013;13(1).
9. Nicklas TA. Calcium intake trends and health consequences from childhood through adulthood. J Am Coll Nutr. 2003;22(5):340–56.

produkty laboratoria polfa łódź

Osteo Max D3+K2 60tab

OsteoMax D3 + K2

Witamina C Forte Polfa Łódź

Witamina C FORTE 1000

Witamina B12 Karton 50tabl

Witamina B12 Forte

Magnez Rodzinny Karton 60tab

Magnez rodzinny

Magnez Skurcze Karton 40tab

Magnez Skurcze + Potas

Magnez Organiczny + B6

Calcium 500D Karton 30sasz

Calcium 500 D

Calcium C pomarancza Karton 16tab

Calcium C

Osteo Complex Karton 60tab

Osteo D Complex

Calcium w folii

Wapń