dla twojej domowej apteczki

Pierwsza pomoc

Resuscytacja – jak ją przeprowadzić?

Resuscytacją krążeniowo-oddechową (RKO) nazywamy zespół czynności ratujących życie wykonywanych w przypadku nagłego zatrzymania krążenia (NZK) u osoby poszkodowanej.

Resuscytacja - jak ją przeprowadzić

Przy nagłym zatrzymaniu krążenia, oprócz braku akcji, serca mamy do czynienia z utratą oddechu i świadomości. Do NZK dochodzi najczęściej w wyniku wcześniejszych problemów z układem krążenia jak choroba wieńcowa, podwyższone ciśnienie czy wada serca. Szacunki największych instytucji europejskich wskazują, że choroby serca i układu krążenia odpowiadają za około 50% zgonów na naszym kontynencie, a w dużej części bezpośrednią przyczyną tych zgonów jest właśnie NZK [1,2]. Około 70% wszystkich przypadków nagłego zatrzymania krążenia ma miejsce poza szpitalem. W takim wypadku niezwykle ważne jest zastosowanie prawidłowej techniki resuscytacji przez osoby trzecie i wykonywanie czynności podtrzymujących życie do momentu przyjazdu karetki pogotowia. Dobrze prowadzona resuscytacja pozwala na transport krwi i rozprowadzanie tlenu po organizmie z 33% wydajnością, zapobiegając obumarciu najważniejszych organów jak mózg czy serce. Poniżej przedstawiamy elementy tzw. łańcucha przeżycia, którego elementy wykonywane poprawnie i kolejno po sobie zwiększają szansę poszkodowanego na przeżycie do momentu przyjazdu karetki [3].

Liczy się każda sekunda – najważniejsze jest szybkie rozpoznanie

W trakcie zatrzymania akcji serca i oddechu największą rolę odgrywa czas. Uszkodzenia tkanek w wyniku niedotlenienia postępują bardzo szybko i często są nieodwracalne, dlatego konieczne jest natychmiastowe podjęcie reanimacji. Przyjmuje się, że po upływie 4-5 minut od zatrzymania pracy serca dochodzi do pierwszych poważnych uszkodzeń spowodowanych niedotlenieniem.

Pierwszym elementem w łańcuchu przeżycia jest właściwa diagnoza i przekazanie jej służbom ratowniczym w trakcie zgłoszenia. Gdy jesteśmy świadkiem zdarzenia, w którym ktoś traci przytomność lub znajdujemy nieprzytomną osobę, jak najszybciej oceniamy jej stan poprzez próbę nawiązania kontaktu, sprawdzając oddech (brak oddechu, oddech ciężki, głośny, łapanie oddechu – wskazują na NZK) i jak najszybciej sami wzywamy służby ratownicze (telefon 112 lub 999) lub zlecamy to innemu świadkowi zdarzenia. Gdy osoba pokrzywdzona nie oddycha, koniecznie trzeba zaznaczyć to w trakcie wykonywania telefonu alarmowego [4,5]. Pamiętajmy, że dzwoniąc pod numer alarmowy otrzymujemy od dyspozytora dokładne wskazówki co do postępowania względem poszkodowanego i to do nich należy w pierwszej kolejności się stosować.

Wczesne rozpoczęcie RKO ze szczególnym uwzględnieniem uciskania klatki piersiowej

Natychmiastowe rozpoczęcie resuscytacji może zwiększyć szanse poszkodowanego na przeżycie NZK nawet czterokrotnie [6]. Dlatego świadkowie zdarzenia powinni rozpocząć jak najszybciej działania reanimacyjne stosując się do poniższych kroków:

  1. Układamy nadgarstek jednej ręki na środku klatki piersiowej i kładziemy drugą dłoń, splatając przy tym palce obu dłoni.
  2. Pochylamy się nad poszkodowanym i prostujemy ręce, bez zginania łokci (ręce wyprostowane).
  3. Rozpoczynamy serię 30 szybkich uciśnięć klatki (>100/minutę) na głębokość 5-6 cm.
  4. Jeśli jesteśmy przeszkoleni w RKO wykonujemy 2 tzw. oddechy ratownicze: odchylamy głowę poszkodowanego, dwoma palcami zaciskamy nos, tak aby wdychane powietrze mogło dostać się do płuc, a nie uciekało jama nosową. Następnie wykonujemy spokojny wdech, który powinien trwać około 1 s.
  5. Odczekujemy aż całe powietrze opuści płuca i wykonujemy drugi wdech.
  6. Jeśli nie przechodziliśmy szkolenia w zakresie udzielania pierwszej pomocy, postępujemy według instruktażu przekazanego przez dyspozytora numeru alarmowego.
  7. Rozpoczynamy kolejną serię 30 uciśnięć klatki piersiowej.

Wczesna defibrylacja

Gdy w pobliżu miejsca zdarzenia znajduje się defibrylator jego użycie w trakcie pierwszych 3-5 minut zwiększy szanse poszkodowanego o 50-70%. Obecnie defibrylatory znajdują się w wielu lokalizacjach jak np. stacje metra czy urzędy. Oznaczone są one skrótem AED co z angielskiego znaczy Automated External Defibrillator. Gdy jesteśmy więc świadkiem nagłego zatrzymania krążenia bez namysłu sięgnijmy po zautomatyzowany defibrylator. Po uruchomieniu AED instruuje nas dokładnie jakie czynności należy wykonywać – nie musimy więc być wcześniej do tego przeszkoleni. Mając w pobliżu defibrylator nie zwlekajmy z jego użyciem. Każda minuta zwłoki w rozpoczęciu defibrylacji zmniejsza prawdopodobieństwo przeżycia poszkodowanego o około 10%. Podejmując się akcji ratującej życie nie możemy zapominać, że ogniwa łańcucha przeżycia są ze sobą ściśle powiązane i powinny być wykonywane płynnie, bez dłuższych przerw. Dlatego gdy jedna osoba wykonuje RKO inna w tym czasie powinna przygotowywać defibrylator.

Efektywne zaawansowane podtrzymywanie funkcji życiowych

Ten etap nie należy już do przypadkowych obserwatorów zdarzenia, a do wyspecjalizowanego personelu, który dotarł na miejsce zdarzenia. Polega on na podaniu odpowiednich leków i przeprowadzeniu procedur, które pozwolą na bezpieczne przewiezienie poszkodowanego do szpitala. Może się zdarzyć, że dzięki akcji resuscytacyjnej podjętej przez obserwatorów zdarzenia akcja serca zostanie przywrócona jeszcze przed przybyciem karetki pogotowia.

Dlaczego powinniśmy podjąć akcję ratowniczą nawet, gdy nigdy wcześniej tego nie robiliśmy?

Gdy jesteśmy jedynymi świadkami zdarzenia i nie ma w pobliżu nikogo przeszkolonego z technik pierwszej pomocy powinniśmy zastosować się do powyższych zaleceń dotyczących wezwania pomocy oraz wczesnego RKO. W większości przypadków czas od powiadomienia służb ratownictwa medycznego do ich dotarcia wynosi 5-8 minut. Poza granicami miast czas ten może wynosić nawet 20 minut. Biorąc pod uwagę fakt, że do pierwszych zniszczeń w następstwie niedotlenienia zaczyna dochodzić już po 4-5 minutach, aby zapobiec nieodwracalnym zmianom w mózgu i zwiększyć szanse poszkodowanego konieczne jest rozpoczęcie resuscytacji i kontynuowanie jej do czasu przyjazdu służb ratowniczych. Jeżeli w pobliżu znajduje się defibrylator powinniśmy w ciągu pierwszych kilku minut wykorzystać go w trakcie reanimacji.

Będąc świadkiem zdarzenia nie powinniśmy bać się zareagować – w razie potrzeby w udzielaniu pierwszej pomocy poinstruuje nas dyspozytor w trakcie zgłaszania zdarzenia.

1. Sielski J Kryczka K Janion M. Analiza fazy szpitalnej nagłego zatrzymania krążenia na podstawie danych chorych leczonych szpitalnie w Świętokrzyskim Centrum Kardiologii w latach 2003–2005. Folia Cardiol Excerpta 2010;5:103–8.
2. Gräsner J-T, Bossaert L. Epidemiology and management of cardiac arrest: What registries are revealing. Best Pract Res Clin Anaesthesiol 2013;27:293–306. doi:10.1016/j.bpa.2013.07.008.
3. Ritter G, Wolfe RA, Goldstein S, Landis JR, Vasu CM, Acheson A, i in. The effect of bystander CPR on survival of out-of-hospital cardiac arrest victims. Am Heart J 1985;110:932–7. doi:10.1016/0002-8703(85)90187-5.
4. Zabiegi resuscytacyjne u dorosłych – Pierwsza pomoc – Medycyna Praktyczna dla pacjentów b.d. https://www.mp.pl/pacjent/pierwsza_pomoc/77600,zabiegi-resuscytacyjne-u-doroslych (udostępniono 5 lipiec 2018).
5. Lee K. Cardiopulmonary resuscitation: new concept. Tuberc Respir Dis (Seoul) 2012;72:401–8. doi:10.4046/trd.2012.72.5.401.
6. Waalewijn RA, Tijssen JGP, Koster RW. Bystander initiated actions in out-of-hospital cardiopulmonary resuscitation: Results from the Amsterdam Resuscitation Study (ARRESUST). Resuscitation 2001;50:273–9. doi:10.1016/S0300-9572(01)00354-9.

produkty laboratoria polfa łódź

Plastry Kuchenne Karton 10plastr

Plastry kuchenne opatrunkowe na rany

Plastry Wodoodporne Karton 16plastr

Plastry wodoodporne

Plastry Rodzinne Karton 20plastr

Plastry rodzinne

Plaster do cięcia Karton

Plaster do cięcia

Roztwór soli fizjologicznej 0,9 nacl,

Izotoniczny roztwór wielofunkcyjny (0,9% nacl)

Sól fizjologiczna do inhalacji

Hipertoniczny roztwór do inhalacji (3% nacl)

Stop Wszom i gnidom