dla twojej domowej apteczki

Witaminy i minerały

Witamina A

Określenie ,,witamina A” nie dotyczy jednej konkretnej substancji, lecz pewnej grupy związków chemicznych rozpuszczalnych w tłuszczach.

Witamina A

Zaliczamy do nich retinoidy i ich pochodne oraz ß-karoten i karotenoidy. Substancje te pełnią szereg funkcji w organizmie człowieka. Zarówno ich niedobór, jak i nadmiar, może wywoływać poważne dolegliwości.

Funkcje witaminy A

Witamina A jest niezbędna w procesie widzenia. Jest składnikiem rodopsyny, która bierze więc udział w procesie odbierania bodźców wzrokowych. Uczestniczy w różnicowaniu komórek takich jak osteoblasty, keratynocyty, fibroblasty, spermatocyty i komórki pnia. Wywiera duży wpływ na procesy regeneracyjne i wzrostowe komórek, szczególnie nabłonka oraz tkanki kostnej, a także odgrywa rolę w ochronie błon śluzowych i nabłonka skóry. Odpowiada za integralność błon komórkowych oraz uczestniczy w syntezie kolagenu. Jest przeciwutleniaczem, dzięki czemu redukuje wolne rodniki i ich pochodne. Bierze udział w przemianach tłuszczów oraz w syntezie białek. Ogólnie wpływa na utrzymanie prawidłowego stanu skóry, włosów i paznokci [1,4].

Skutki niedoboru witaminy A

Niedobór witaminy A często kojarzy nam się z tzw. kurzą ślepotą (ślepotą zmierzchową), czyli zaburzeniem widzenia w warunkach słabego oświetlenia. Niedostateczna podaż retinoidów i karotenoidów może wiązać się także z suchością skóry, kruchością paznokci i zanikaniem nabłonków błon śluzowych dróg oddechowych i przewodu pokarmowegon [1].

Źródła witaminy A

Występujące w produktach spożywczych różne związki, określane wspólnym mianem witaminy A, mają różną aktywność biologiczną. Karotenoidy są w mniejszym stopniu wykorzystywane z pożywienia niż retinol. Dlatego nie można podać konkretnej dawki dziennego zapotrzebowania, gdyż ta zależy od rodzaju produktów spożywczych będących źródłem witaminy. Przyjmujemy, że całkowite wykorzystanie ß-karotenu jest 6 razy mniejsze niż retinolu, a innych karotenoidów 12 razy mniejsze. Dobowe zapotrzebowanie zazwyczaj wyrażamy w mikrogramach równoważnika retinolu (RAE). Odpowiednio dla dzieci w pierwszym półroczu życia wynosi ono 400 µg RAE/dzień, przez kolejne pół roku 500 µg RAE, do 4 roku życia 400 µg RAE, między 4 a 6 rokiem życia 450 µg RAE. Dzieci w wieku 7 – 9 lat powinny przyjmować w diecie 500 µg RAE na dobę, zaś w wieku 10 -12 lat 600 µg RAE. Dziewczęta mające od 13 do 18 lat oraz dorosłe kobiety 700 µg RAE, z kolei chłopcy w tym samym wieku i dorośli mężczyźni 900 µg RAE. Kobietom w ciąży zaleca się dawkę 770 µg RAE/dzień, a mamom karmiącym 1300 µg RAE. Witaminę A znajdziemy zarówno w produktach pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego. W pokarmach pochodzenia zwierzęcego występuje w formie retinolu i jego pochodnych. Jednym z ważniejszych źródeł retinolu są podroby, np. wątróbka wieprzowa. Witaminę A przyswoimy także z ryb takich jak łosoś czy makrela oraz z jaj, masła, margaryny i serów. W produktach roślinnych znajdziemy karotenoidy. Ich dobrym źródłem jest marchew, czerwona papryka, morele, brzoskwinie, śliwki oraz wiśnie. Witamina A jest substancją, która rozpuszcza się w tłuszczach. Dlatego posiłek zawierający retinoidy lub karotenoidy powinien zawierać w sobie także tłuszcz, tak aby witamina mogła być wchłonięta do organizmu [2,3].

Suplementacja

W wielu sytuacjach suplementacja witaminy A może być bardzo potrzebna i skuteczna. Jednak nieodpowiedzialne przyjmowanie dużych dawek witaminy może powodować kumulowanie się jej w organizmie, a co za tym idzie działanie toksyczne. Ostre zatrucie objawia się nudnościami, wymiotami, bólem głowy, zaburzeniami koordynacji mięśniowej, łuszczeniem się nabłonków i złym samopoczuciem. Zatrucie przewlekłe wiąże się z zaburzeniami funkcjonowania wątroby, powiększeniem wątroby i śledziony, bólami i obrzękami stawowymi, problemami hematologicznymi, zmianami w kościach czy powikłaniami u dzieci matek przyjmujących w ciąży witaminę w za dużych dawkach. Leki zawierające witaminę A powinno przyjmować się ściśle według zaleceń lekarskich. Wskazania do suplementacji obejmują m.in. leczenie chorób skóry takich jak trądzik, łuszczyca czy rybia łuska. W połączeniu z antybiotykami witaminę A stosuje się do leczenia uszkodzeń skóry powstałych na skutek radioterapii lub działania czynników termicznych. Leki z witaminą A znajdują zastosowanie w łagodzeniu objawów przewlekłego zapalenia dróg oddechowych i przewodu pokarmowego, a także w okulistyce w przypadku zespołu suchego oka, pieczenia i podrażnienia gałki ocznej [2].

1. Retinol (opis profesjonalny), mp.pl BAZA LEKÓW: [online] https://bazalekow.mp.pl/leki/doctor_subst.html?id=703
2. Przygoda B, Witamina A, mp.pl DIETA: [online] https://dieta.mp.pl/zasady/62900,witamina-a
3. Vitamin A Fact Sheet for Consumers, National Institutes for Health: [online]https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminA-Consumer/#h2
4. Vitamin A Fact Sheet for Health Professionals, National Institutes for Health: [online] https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminA-HealthProfessional/

produkty laboratoria polfa łódź

Witamina C Forte Polfa Łódź

Witamina C FORTE 1000

Witamina B12 Karton 50tabl

Witamina B12 Forte

Magnez Rodzinny Karton 60tab

Magnez rodzinny

Magnez Skurcze Karton 40tab

Magnez Skurcze + Potas

Magnez Organiczny Karton 50tab

Magnez Organiczny

Calcium 500D Karton 30sasz

Calcium 500 D

Calcium C pomarancza Karton 16tab

Calcium C

Osteo Complex Karton 60tab

Osteo D Complex

Calcium w folii

Wapń

B complex Karton 50tab

Witamina B Complex