dla twojej domowej apteczki

Witaminy i minerały

Czym są witaminy i jak je dzielimy?

Witaminy są związkami organicznymi niezbędnymi dla wielu procesów zachodzących w organizmach wyższych. Wiele z tych organizmów, w tym również i człowiek, straciło zdolność do syntezy części witamin [10].

Rodzaje witamin

Związki których nie syntetyzujemy muszą być dostarczane z naszą dietą, w innym wypadku może dojść do niedoborów będących przyczyną zaburzeń takich jak słaba krzepliwość krwi, przewlekłe uczucie zmęczenia czy zaburzenia odporności. Witaminy możemy podzieli przede wszystkim na rozpuszczalne w wodzie i rozpuszczalne w tłuszczach.

Witaminy rozpuszczalne w wodzie funkcjonują często jako koenzymy

Do witamin rozpuszczalnych w wodzie zaliczamy znaną wszystkim witaminę C (kwas askorbinowy). Witamina ta nie jest syntetyzowana w organizmie, dlatego musimy codziennie dostarczać ją wraz z dietą. Jej obecność w naszych komórkach wymagana jest do aktywności hydroksylazy prolinowej. Enzym ten syntetyzuje 4-hydroksyprolinę – aminokwas niezbędny do syntezy kolagenu, białka budującego m.in. tkankę łączną. Co więcej aby kolagen był stabilny w komórce konieczna jest obecność witaminy C [1]. W przypadku niedoborów kwasu askorbinowego włókna kolagenowe stają się niestabilne, co wywołuje zmiany skórne i kruchość naczyń krwionośnych [2]. Witamina C jest również ważnym antyoksydantem. Antyoksydanty wyłapują wolne rodniki powodujące uszkodzenia wielu składników naszych komórek min. DNA.

Do witamin rozpuszczalnych w wodzie należą również witaminy z grupy B. Niektóre z nich syntetyzowane są w naszych jelitach przez florę bakteryjną, należą do nich: tiamina, kwas foliowy, biotyna, ryboflawina i kwas pantotenowy [3,4]. Witaminy z grupy B jako koenzymy uczestniczą w wielu reakcjach metabolicznych. Regulują m.in. funkcjonowanie układu nerwowego dzięki wpływowi na produkcję energii, syntezę DNA/RNA, a także produkcję licznych cząsteczek sygnałowych i neuroprzekaźników [5].

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach uczestniczą w wielu procesach takich jak krzepnięcie krwi czy widzenie

Duża część witamin ważnych dla naszego organizmu jest rozpuszczalna jedynie w tłuszczach. Należą do nich witaminy: A,D,E oraz K. Witamina K jest związkiem niezbędnym w przebiegu procesów krzepnięcia krwi, prawidłowej resorpcji Ca2+ w nerkach czy metabolizmie kości. Niedobory tej witaminy charakteryzują się tendencją do siniaków czy spontanicznych krwawień z nosa. Do niedoborów witaminy K dochodzi najczęściej w następstwie długotrwałej terapii antybiotykowej, która powoduje zubożenie jelitowej mikroflory bakteryjnej [6].

Witamina A to grupa związków chemicznych z grupy retinoidów. Najważniejszy z nich – retinol, jest związkiem niezbędnym dla prawidłowego działania siatkówki oka. Retinol bierze udział w syntezie rodopsyny – światłoczułego barwnika uczestniczącego w procesie widzenia. Jej niedobory powadzą do suchości spojówek czy nawet kurzej ślepoty (ślepota zmierzchowa). Dodatkowo w młodym organizmie witamina A jest niezbędna dla rozwoju – bierze udział w aktywacji genów odpowiedzialnych za wzrost[7].

Witamina D jest związkiem uczestniczącym w gospodarce fosforanowo-wapniowej przez co odgrywa ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu kostnego i jego przebudowie. Witamina D wykorzystywana jest w naszym organizmie do produkcji hormonu zwiększającego absorpcję wapnia i fosforanów w jelicie, a także ich resorpcję w nerkach. Komórki naszej skóry mogą syntetyzować witaminę D pod wpływem działania promieni słonecznych. Niestety w okresach z ograniczonym dostępem do światła słonecznego jej niedobory są bardzo częste i objawiają się uczuciem ciągłego zmęczenia, zmniejszeniem odporność, a u osób starszych przyczyniają się do rozwoju osteoporozy [8].

Witamina E powszechnie znana jest przede wszystkim ze swoich właściwości antyoksydacyjnych. Zdolność neutralizacji wolnych rodników nadaje jej funkcję ochronną – zapobiega utlenianiu białek czy lipidów, tym samym chroniąc nasze komórki przed zniszczeniem. Jej niedobory zdarzają się rzadko i są najczęściej wynikiem problemów z absorpcją w układzie pokarmowym [9].

Pamiętając o witaminach nie pomijajmy minerałów

Oprócz witamin dla prawidłowego funkcjonowania organizmu niezwykle ważne są związki mineralne. Gdy nasza dieta jest zbilansowana każdego dnia zaspokajamy zapotrzebowanie na nie w trakcie spożywanych posiłków. Niestety mało zróżnicowany jadłospis, bogaty w produkty przetworzone, regularnie uprawiany sport czy stany większego zapotrzebowania, jak stres, mogą skutkować niedoborami minerałów w naszym organizmie. Pierwiastki takie jak magnezwapń czy potas pełnią niezwykle ważne role w komórkach pozwalając na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, mięśniowego, odpornościowego i kostnego. Ich niedobory mogą być przyczyną częstego zmęczenia, problemów z koncentracją czy zaburzeń w pracy mięśni (skurcze).

1. Boyera N, Galey I, Bernard B a. Effect of vitamin C and its derivatives on collagen synthesis and cross-linking by normal human fibroblasts. Int J Cosmet Sci 1998;20:151–8. doi:10.1046/j.1467-2494.1998.171747.x.
2. Ettarh RR, Sofola OA, Adigun SA. Role of the endothelium in the vascular effects of vitamin C in rats. Pathophysiology 2003;9:97–101. doi:10.1016/S0928-4680(02)00077-9.
3. Morowitz MJ, Carlisle EM, Alverdy JC. Contributions of intestinal bacteria to nutrition and metabolism in the critically ill. Surg Clin North Am 2011;91:771–85. doi:10.1016/j.suc.2011.05.001.
4. Hill MJ. Intestinal flora and endogenous vitamin synthesis. Eur. J. Cancer Prev., vol. 6, 1997. doi:10.1097/00008469-199703001-00009.
5. Kennedy DO. B vitamins and the brain: Mechanisms, dose and efficacy—A review. Nutrients 2016;8. doi:10.3390/nu8020068.
6. DiNicolantonio JJ, Bhutani J, O’Keefe JH. The health benefits of Vitamin K. Open Hear 2015;2. doi:10.1136/openhrt-2015-000300.
7. Dawson M. The Importance of Vitamin A in Nutrition. Curr Pharm Des 2000;6:311–25. doi:10.2174/1381612003401190.
8. Pazirandeh, MD S. Overview of Vitamin D UpToDate. UpToDate 2009.
9. Rizvi S, Raza ST, Ahmed F, Ahmad A, Abbas S, Mahdi F. The role of vitamin e in human health and some diseases. Sultan Qaboos Univ Med J 2014;14:e157-65.
10. https://www.nytimes.com/2013/12/10/science/vitamins-old-old-edge.html?hpw&rref=science&_r=0

produkty laboratoria polfa łódź

Witamina C Forte Polfa Łódź

Witamina C FORTE 1000

Witamina B12 Karton 50tabl

Witamina B12 Forte

Magnez Rodzinny Karton 60tab

Magnez rodzinny

Magnez Skurcze Karton 40tab

Magnez Skurcze + Potas

Magnez Organiczny Karton 50tab

Magnez Organiczny

Calcium 500D Karton 30sasz

Calcium 500 D

Calcium C pomarancza Karton 16tab

Calcium C

Osteo Complex Karton 60tab

Osteo D Complex

Calcium w folii

Wapń

B complex Karton 50tab

Witamina B Complex