dla twojej domowej apteczki

Alergia

Badania alergiczne

Badania alergiczne

Alergia to nieprawidłowa, nadmiernie nasilona reakcja układu immunologicznego człowieka na obce substancje (tzw. alergeny), które w normalnych warunkach, u osób zdrowych nie wyzwalają żadnych mechanizmów immunologicznych. Reakcji uczuleniowej towarzyszy uwalnianie histaminy. Nadmierne wydzielanie wspomnianej substancji jest przyczyną powstawania dolegliwości charakterystycznych dla alergii, takich jak nieżyt nosa, łzawienie spojówek, obrzęki czy zmiany skórne. Alergia nie jest reakcją wrodzoną, lecz nabytą. Może rozwinąć się nawet po wielokrotnym kontakcie z alergenem. Dlatego niezależnie od wieku, podejrzewając u siebie uczulenie, warto zgłosić się do lekarza i wykonać badania alergiczne. Znając konkretne substancje, które powodują dolegliwości, można świadomie ich unikać i nie narażać się na nieprzyjemne i niebezpieczne nasilenia chorób alergicznych.

Planowanie badań alergicznych

W zależności od tego, jaki rodzaj alergii jest prawdopodobną przyczyną dolegliwości, planowana jest odpowiednia diagnostyka. Warto wspomnieć o tym, że w sposób najbardziej ogólny możemy podzielić alergię na wziewną, pokarmową i kontaktową. Wziewna to taka, która powstaje na skutek kontaktu z alergenami dostającymi się do organizmu przez drogi oddechowe. Typowym przykładem jest uczulenie na pyłki roślin czy roztocze kurzu domowego. Alergia pokarmowa daje o sobie znać, gdy alergeny dostaną się do organizmu wraz z pożywieniem. U chorych z tym typem alergii często dochodzi do nasilenia objawów po spożyciu np. orzechów, kakao, cytrusów, soi, owoców morza czy nabiału. Alergia kontaktowa z kolei polega na nieprawidłowej reakcji organizmu na czynniki mające kontakt z powierzchnią ciała. Taki typ alergii obserwujemy o osób uczulonych np. na nikiel zawarty w biżuterii czy substancje zapachowe zawarte w kosmetykach. W wyborze odpowiednich badań pomocne jest też określenie okoliczności, w jakich nasilają się objawy. Lekarz planujący diagnostykę zbiera wywiad, aby dowiedzieć się, czy na przebieg choroby wpływ mają takie czynniki jak dieta, miejsce przebywania, pora roku, stosowane kosmetyki i środki piorące czy przyjmowane leki. Czasami dokładna analiza danych z wywiadu jest wystarczająca do postawienia diagnozy i rozpoczęcia leczenia. Do podstawowych narzędzi diagnostycznych w alergologii należą punktowe testy skórne, próby eliminacyjne, próby prowokacyjne, oznaczanie stężenie swoistych przeciwciał IgE oraz płatkowe testy skórne.

Skórne testy punktowe (STP)

Skórne testy punktowe bazują na obserwacji reakcji organizmu na alergeny. Lekarz lub pielęgniarka zakrapla na skórę wybrane wcześniej roztwory potencjalnych alergenów oraz próbę pozytywną (z histaminą) i negatywną (z solą fizjologiczną), a następnie delikatnie nakłuwa skórę w miejscach podania. Wynik odczytuje się po 20 minutach. Na podstawie średnicy rumienia i bąbla alergicznego określa się nasilenie reakcji alergicznej na dany czynnik. STP stosuje się często w diagnostyce alergii wziewnych oraz pokarmowych.

Naskórkowe testy płatkowe (NTP)

Naskórkowe testy płatkowe wykonuje się umieszczając na skórze za pomocą plastra alergeny zawieszone w wazelinie. Pierwszy wynik odczytuje się po 48 godzinach, wtedy również usuwa się plastry. Drugi wynik odczytywany jest po 72 godzinach od nałożenia. Ocenia się występowanie rumienia, grudek i pęcherzyków. NTP wykorzystuje się w diagnostyce alergii kontaktowych na alergeny takie jak chrom, kobalt, nikiel, konserwanty, barwniki czy leki.

Testy z krwi

W diagnostyce alergii stosuje się oznaczenia stężenia swoistych przeciwciał klasy IgE z krwi. Przeciwciała powstają w organizmie jako odpowiedź na kontakt z alergenem, dlatego ich stężenie koreluje z nasileniem reakcji alergicznej. Nie jest to badanie pierwszego wyboru, jednak znajduje zastosowanie u chorych u których z różnych przyczyn nie można wykonać STP. Oznaczanie stężenia przeciwciał jest mniej czułe i mniej swoiste niż diagnozowanie na podstawie testów skórnych.

Próby prowokacyjne i eliminacyjne

Próby prowokacyjne są wykonywane w celu ustalenia związku między objawami, a działaniem konkretnego czynnika. Choremu podaje się alergen podejrzany o wywoływanie dolegliwości i obserwuje się rekcję organizmu. Wykonuje się próby donosowe, dospojówkowe, pokarmowe czy dooskrzelowe. Łatwe zobrazowanie tego typu testu to próba prowokacyjna pokarmowa. Chory eliminuje z diety podejrzane pokarmy na okres przynajmniej jednego tygodnia. Następnie podaje mu się pojedynczo testowane produkty obserwując tolerancję. Czasami stosuje się pokarmy w postaci naturalnej, a czasami alergeny w opłatku czy kapsułce. Testy eliminacyjne z kolei polegają na zupełnym ograniczeniu kontaktu z alergenem. Próbę eliminacyjną uważamy za dodatnią, jeżeli objawy ustąpią w trakcie jej trwania i związek między występowaniem dolegliwości a czynnikiem wyzwalającym zostanie potwierdzony próbą prowokacyjną.

1. Mejza F, Co to jest alergia?, mp.pl ASTMA: [online] https://astma.mp.pl/wszystkooastmie/kacikalergika/49668,co-to-jest-alergia dostęp 19.03.2018
2. Praca zbiorowa Interna Szczeklika 2017, pod red. Piotra Gajewskiego, Medycyna Praktyczna 2017
3. Oppenheimer J, Durham S, Nelson H, Wolthers O, Allergy Diagnostic Testing, World Allergy Organization: [online] http://www.worldallergy.org/professional/allergic_diseases_center/allergy_diagnostic/ dostęp 19.03.2018
4. Jenerowicz D, Polańska A, Testy skórne, mp.pl ALERGIE: [online] https://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/wartowiedziec/64114,testy-skorne

produkty laboratoria polfa łódź

Aerozol do nosa na alergię Stop alergii

Stop alergii

Alergo Max Polfa Łódź

Alergo Max

Calcium Alergo Plus Junior

Calcium Alergo Plus Junior

Calcium Alergo Plus Polfa Łódź

Calcium Alergo Plus